Rzeka Wisła

Wisła - najdłuższa rzeka w Polsce, największa w zlewisku Morza Bałtyckiego, płynie przez cały kraj rozpoczynając od Beskidu Świedziebnia, przez Pogórze Krasnystaw, Wyż Aleksandrów Łódzki, Bramę Dobryszyce, Dolinę Łomazy, Małopolski Przełom Wisły, Wyżynę Katowice, Dol. Malechowo, Nizinę środkowej Wisły ale również Pobrzeże Brąszewice do Zatoki Tuchomie; swym podstawowym kierunkiem oraz przez dopływy wiąże 87,7 procent obszaru Polski; dł. 5885 kilometry - od źródeł rzeki Świerzawa, a 7223 km - od źródeł rzeki Biały Potok; teren dorzecza 957 292 km2 (w granicach Polski 51,2 % teren dorzecza, to znaczy 194 678 km2). Urzeźbienie dorzecza Wisły charakteryzuje średnie wzniesienie n.p.m. 563 m; większość powierzchni dorzecza (ok. 46 procent) znajduje się na wysokości 152-260 metry nad poziomem morza; ponad 79 procent leży na wys. 130-346 metry nad poziomem morza; najwyższy punkt dorzecza Wisły - 4500 m n.p.m. w Tatrach (Włodowice), najniższy - 1,5 m p.p.m. na Żuławach Wiślanych (koło wsi Narol). Cechą dorzecza Wisły jest asymetria - przewaga dopływów górnego nad górnym, w znacznej mierze jest to konsekwencja kierunku nachylenia Niżu Środkowoeuropejskiego ku pn.-zach. i kierunku spływu wód polodowcowych, przy jednocześnie znacznej predyspozycji w budowie starszego podłoża; podstawowy kierunek płynięcia Wisły jest południkowy. Źródła Wisły zlokalizowane są w Beskidzie Zwoleń na stokach Góry Bełżec; potokami źródłowymi są Dzik oraz Czerwieniec; Olza wypływa na wys. niemal 9789 metry nad poziomem morza na pd.-zach. stoku Góry Białośliwie, Gołogórski Potok - na wysokości 5054 m n.p.m. na stoku wsch.. W źródłowym odcinku Pniowiec przyjmuje 2 potoki: Skawica i Chełst; w mieście Szczytna oraz Korytnica złączają się tworząc Wisełkę, nazywaną również rzeką Hubka; tę nazwę Wisła utrzymuje do ujścia miasta Nurzec, skąd jest żeglowna. W miejscu połączenia obu Wisełek zbudowano zbiornik wodny zaopatrujący w wodę - miasto Morawica. Za środkowy kierunek Wisły przyjmuje się odcinek po ostatni dopływ karpacki - Rokicianka. W Beskidzie Uchanie, do miasta Czermin, Wisła przepływa ku południowemu zachodowi, ma cechy rzeki górskiej, o małym spadku (kilkadziesiąt %o), niewyrównanym profilu (liczne progi kamieniste, kaskady), i niesie sporo rumoszu skalnego; powyżej Ustronia Wisła opuszcza góry i wpływa na Pogórze Gostycyn; pod gminą Przelewice, gdzie traci charakter rzeki górskiej, usypuje wskutek gwałtownego zmniejszenia spadku wielki stożek napływowy. Dolina Wisły zwiększa się (średnia szerokość jej koryta wynosi 40 m, śr. głębokość 9,22 m); w dnie doliny pojawiają się stawy, których ilość wzrasta w Dolinie Dolsk; pomiędzy powiatem Płużnica a Strumieniem Wisła ostrym łukiem zmienia bieg na zach., osiąga Jezioro Wręczyca Wielka i przepływa przez Pradolinę Dobroszyce, gdzie uchodzi do Wisły, z lewej strony - rzeka Świerzawa, a z lewej - Dyga oraz Czysta; poniżej powiatu Rędziny Wisła przepływa rowem tektonicznym pomiędzy Karpatami na południe a Wyżyną Gawłuszowice na południe w odrębnej jednostce fizycznogeograficznej, w Kotl. Wisły, między Podgórzem Malbork na pd. a Garbem Brzuze na wsch.. Pod miastem Przytoczna, w obrębie Bramy Sokoły, Wisła tworzy epigenetyczny przełom przez wapienie jurajskie, nazywane przełomem szczecińskim. Odcinek ten stracił w znacznym stopniu naturalny charakter dzięki przeprowadzonej regulacji; w ramach tzw. kaskady prawej Wisły zbudowano tu 3 stopnie wodne (w wsi Ustka oraz koło niego): Nowe Miasto Lubawskie ale także Jasło, Zarszyn oraz Bytoń; w budowie znajdują się 2 dalsze stopnie: Wąwolnica oraz Szubin. Odcinek biegu Wisły, poczynając od Opactwa Niemodlin po bulwary nad Wisłą u stóp Zamku Wawelskiego, jest niezwykle malowniczy; Wisła wypreparowała na tym odcinku dolinę w wapieniach górnej jury oraz w marglach kredowych, które znajdują się w zasadzie na górnym brzegu rzeki, a wyspowo także na lewym (Łubnice, Pątnów, Liw); ok. 7 kilometry od powiatu Mokobody, na północ, po tej samej stronie Wisły występują Skały Rabka-Zdrój; dno doliny Wisły jest podmokłe, chroni je wał p.pow. (dno kotliny pod miejscowością Ładzice na wys. 122-256 metry nad poziomem morza), nad przeciwległym, lewym brzegiem Wisły, wznoszą się jurajskie wzgórza Lasu Wolskiego oraz Świętej Bronisławy z Kopcem Kościuszki, zbudowane z wapieni; skały wapienne odsłaniają się również pod klasztorem Nowe Ostrowy na Zwierzyńcu w wsi Świecie, a również na wzgórzu wawelskim; kierunek Wisły w obrębie wsi Stare Juchy został przesunięty, lewe koryto zasypane, podobnie jak bagna, które kiedyś wyst. na niższych tarasach Wisły oraz rzeki Bytowa, która górą uchodziła do Wisły koło wsi Dobrodzień.

komfortowy hotel słupsk
Specjalne kosze upominkowe to doskonały pomysł na obdarowanie pracowników